محمد بن محمد بن أحمد القرشي ( ابن الاخوة ) ( مترجم : جعفر شعار )

96

آيين شهردارى ( فارسى )

كنجد است به ديگ مىريزند و چون بخواهند كفچه‌اى از آن برگيرند به كنار ديگ مىگريزد و در كفچه چيزى نمىماند ، و اين تقلب است . نشانهء گوشت بز اين است كه در ديگ كبود مىنمايد و استخوانش باريك است و نشانهء گوشت گاو غلظت بشرهء آن است . محتسب بايد مراقبت كند تا در طعامها تقلب نكنند ، چه بسا آش شيرترش « 1 » به آرد گندم يا آرد برنج مىآميزند تا وزنش را افزون‌تر كنند يا گوشت بريان را با شير مىآميزند تا خريدار چنين پندارد كه سفيدى آبگوشت از بسيارى چربى است و برخى گوشت را با اندكى برنج مىآميزند . همهء اينها تدليس است ، و هرگاه بيم آن نبود كه بيدينان و دونان انواع تقلبات را فراگيرند و در طعام‌ها تقلب كنند در باب تدليس و تقلب بيش از اين شرح مىدادم . طباخان بايد ادويهء طعام را بسيار و آب آن را كم كنند و گوشت را خوب بپزند و روى آن را بپوشانند و ظرفهايى را كه مردم در آنها غذا مىخورند با آب تميز و اشنان بشويند . طباخان در پختن « نيده » « 2 » ( سمنو ؟ ) نبايد جز آرد پاكيزه به كار برند ، و بايد نشاوات « 3 » ( ؟ ) آن را بسيار كنند تا شيرينى آن بيشتر شود . و محتسب اجازه

--> ميوه‌ها بر يكديگر حاصل مىگردد كه اگر در آب ريخته شود بر سطح آن قرار مىگيرد و بر اثر حرارت بوى معطر از آن استشمام مىشود . . . ( فرهنگ فارسى دكتر معين ) . ( 1 ) - در متن مضيره است و آن آشى است كه از شير ترش سازند و گاهى شير تازه بر آن افزايند ( اقرب الموارد ) . ( 2 ) - نيده در فرهنگهاى معتبر ديده نشد . در فهرست لغاتى كه به زبان انگليسى شرح شده چنين آمده : خمير خوشمزه‌اى است كه در بعضى شهرهاى مصر تهيه كنند و مادهء اصلى آن گندم كوبيده است . ( 3 ) - متن : تشاوات ، و نشاوات كه نسخه بدل است به نظر درست مىآيد و ظاهرا مراد مواد شيرين نشئه‌آور است و ممكن است جمع نشاء ( نشاسته ) باشد .